Utanma duygusu: Doğuştan gelen bir güdü olup insanı toplumla, toplulukla yaşamına katkı sağlayan bir duygu durumudur. Ve topluma, aileye karşı gelinmesinden dolayı edinilen bir duygudur ondan dolayı aileden aileye toplumdan topluma kişilerin utandıkları şeyler değişebilir. Utanma duygusu kişilerin kendilerindeki eksikliklere verdiği tepki olarak da tezahür eder. Utanma duygusu belirli sosyal gereksinimleri etkilemediği sürece gayet sağlıklıdır. Mesela yere çöp atan bir bireyin bu davranışın görüldüğünde ve bu eylemi gören kişilerce aldığı tepki üzerine yaşadığı utanma duygusu iyi bir şeydir çünkü yaptığı yanlış bir eylemdir ve bu kişi bu eylemi yargılanmadığı, eziklenmediği ve utandırılıp hor görülmediği bir ütopyada yapmaya devam edecektir bu da toplumun sağlığına en başta dünya sağlığına zarar verecektir. insan düşüncelerinden utanmaz çünkü utanma görülme raddesinde oluşan bir duygu durumdur şöyle söylemek gerekirse yoldan geçen bir kadının memesine bakmaktan utanmam ama bu kadının onun memesine baktığımı görmesi, ve bu ihtimalin yaşanabilme ihtimali beni utandırır. Yani eylemlerimizden değil de eylemlerimizin görülmesinden, eziklenmesinden, hor görülmesinden utanırız.
Bir de başkası adına utanma eylemi vardır bu eylem genelde arkadaşınız olan birine karşı veya hiç tanımadığınız birine karşı olur ‘senin adına utandım’ gibisinden bir his düşer içinize arkadaşınıza olan onun sizin arkadaşınız olmasından kaynaklanıyor yüksek ihtimalle çünkü etraftan ‘ ya bu salak bunun arkadaşı mı’ gibi hor görmeler yaşanacağından dolayı veya empati duygusu yüksek biriyseniz o kişiyle empati kurup onun durumuna bende düşebilirim ekstra empatik bir duygudan da utanabilirsiniz.
UTANMA ÇEŞİTLERİ
Farklı farklı utanma türleri vardır ve bu utanma türleri tanımda da belirttiğimiz üzere toplumdan, aileden, kişiden kişiye değişir evrensel bir utanma duygusu yoktur. Bazı çeşitleri şunlardır
Kendinden utanma( fiziksel görünüş, penis boyu, fikir vs benle alakalı şeyler)
Başkasından utanma(arkadaşından, ailenden, tanımadığın etmediğin bir adamın salakça konuşmasından)
Toplumsal normlardan utanma
Yere düşme, sakarlık gibi komplike elinde olmadan gelişen şeylerden utanma
